Piše: Romen Louis
U periodu koji svjedočimo razvila se rasprava o ,,grbu sa ljiljanima“ kao o nekakvom ,,bošnjačkom“ ili bosanskom ,,nacionalnom“ simbolu, i primijetio sam da jedan broj ljudi ne barata s osnovnim činjenicama na tu temu pa sam riješio da napravim ovaj maksimalno skraćeni pregled o tom grbu.
(1) Šta simbolizuje ljiljan?
– Ljiljan je hrišćanski simbol koji izrazito, praktično uvijek, simbolizuje Presvetu Bogorodicu. Taj cvijet je simbol čistote i nevinosti, a gradovi, dinastije i države koje ga uzmu za svoj simbol, na taj način mole Bogorodicu za zaštitu i zastupanje, i obavezuju se da budu na neki način „njeni“, među ostalim hrišćanima.
(2) Da li je Bogorodica poštovana među Srbima?
– Jeste, i to izuzetno. Srpski vladari su izgradili mnoštvo crkava i manastira i posvetili ih upravo Bogorodici. Grad Beograd joj je takođe posvećen. To je jedan od razloga što se ljiljani – simbol Bogorodice, nalaze i na savremenom grbu Srbije.
(3) Odakle ljiljan kao simbol Bogorodice u evropskoj heraldici?
– Ljiljan u evropsku heraldiku uvodi dinastija Kapeta. Kapeti preuzimaju vlast, prvo u zapadnoj Franačkoj oko 987. godine, a zatim je šire i na ostatak teritorije koju danas ugrubo znamo kao Francusku. Ova dinastija nekih stotinjak godina po preuzimanju vlasti uzima Bogorodičine ljiljane za svoj simbol.
– Kapeti su veoma dugovječna i razgranata dinastija. Jedna od njenih grana su Anžujci. Ovi Anžujci su tokom XIV vijeka preuzeli vlast u Ugarskoj jer se početkom tog vijeka muška linija stare ugarske dinastije bila ugasila. Time Anžujci postaju direktno upleteni u politiku Balkana, a kako je Bosna u to vrijeme najčešće bila vazal ili pod direktnom kontrolom Mađarske, time su Anžujci ovladali i Bosnom, a povremeno su pokušavali da ovladaju i Raškom – u čemu nisu imali uspjeha.
(4) Kakve direktne veze Anžujci imaju sa Srbima?
– Imaju najdirektnije veze jer je princeza iz anžujske dinastije (odnosno – princeza iz ogranka dinastije Kapeta), Jelena Anžujska, postala srpska kraljica, žena Uroša I i majka srpskih kraljeva Dragutina i Milutina. Na taj način je srpska dinastija Nemanjića dobila u svoje vene i krv Kapeta čime joj je ugled u Evropi veoma porastao.
(5) Kakve veze imaju vladari Bosne sa Anžujcima?
– Posredne. Naime, Tvrtko I koji je isprva vladao kao ban, a zatim poslije gašenja dinastije Nemanjića kao kralj, bio je potomak Nemanjića, tačnije – potomak kćeri kralja Dragutina, a Dragutin je bio sin anžujske princeze – kraljice Jelene; dakle, Tvrtko I je zahvaljujući tome što je u sebi nosio krv Nemanjića, mogao s pravom da tvrdi da je i on potomak Kapeta.
(6) Kada ljiljan postaje vezan za Bosnu?
– Upravo od vremena krunisanja Tvrtka I za kralja; naime, Tvrtko je uzeo kraljevsku krunu vezujući se potpuno za srpsku državnu tradiciju; uzeo je krunsko ime Stefan, krunisao se u Mileševi za srpskog kralja, čime je i Bosnu podigao na kraljevski rang (jer ako je neko kralj, teritorija kojom vlada postaje kraljevina), i najvažnije – ističući da je preko Nemanjića ujedno i potomak Kapeta – baš kao i kraljevska dinastija u Mađarskoj, mogao je s pravom da tvrdi da sada ima jednak legitimitet da bude nezavisan vladar, odnosno kralj, u odnosu na mađarske Anžujce koji su najviše ugrožavali njegovu nezavisnost. Kao simbol toga uzeo je kapetski ljiljan kao svoj heraldički simbol, stavio ih je na plavi štit, a preko štita postavio bijelu traku sa predstavom LOZE koja rađa krstove – što je svakako aluzija na neprekinutu vladarsku lozu pravovjernih hrišćanskih vladara za čiji je dostojni izdanak smatrao i sebe.
Drugim riječima, ističući ljiljan, Tvrtko I je zapravo tvrdio da je dostojan potomak kraljeva srpskih i franačkih, i da ima pravo da bude kralj, da je jednak po rangu i nezavisan u odnosu na ugarsku granu potomaka istih tih Kapeta.
(7) Šta to zapravo znači?
To znači da je Tvrtko I, sve da i nije bio Srbin, mogao da uzme ljiljan kao svoj simbol, i kraljevski rang i krunu, isključivo zahvaljujući SRPSKOJ komponenti u svom porijeklu, pošto nije imao kraljevskih predaka osim Nemanjića, i nije imao krvi Kapeta osim opet preko srpskih Nemanjića.
Zbog toga, dovoditi prepoznatljivi Tvrtkog grb sa ljiljanima u neki neistorični kontekst i na toj osnovi graditi bilo kakvu današnju nacionalnu priču, apsolutno nema nikakvog smisla.
Međutim, derivat grba sa ljiljanima bio je prisvojen za vrijeme rata u bivšoj BiH od strane onih koji na njega po pravdi i istoriji ne bi mogli uopšte da imaju pravo – od strane muslimana (,,Bošnjaka“), koji su ga brutalno falsifikovali namjerno uklonivši sa njega lozu sa krstovima (priznajući time da zapravo nemaju dostojanstvo nekadašnjih dostojnih hrišćanskih vladara, niti kontinuitet sa njima), a zatim su taj falsifikat koristili kao neku vrstu sablasnog dekora u kojem su počinili još jedan pokušaj da unište srpski narod zapadno od Drine.
Nisu uspjeli u tome, ali u jednoj stvari jesu – uspjeli su da svoj falsifikat originalnog Tvrtkovog grba pretvore u simbol neprijateljstva prema Srbima i najgrubljeg pokušaja da se prekroji istorija i falsifikuje istina.
Na nama je da znamo kako izgleda originalni grb, da njega takvog poštujemo i da razumijemo njegovo značenje.
I, ako se istina o tom grbu bude širila, muhamedanski rasrbljenici će ga u svom maniru bježanja od istine sve više odbacivati, a taj dio naše istorije će se vratiti tamo gdje i pripada – nama.
A šta će onda oni sa svojim identitetskim inženjeringom – to je njihov problem.
Veza prema originalu: https://www.facebook.com/photo/?fbid=3987009081593063&set=a.3125153177778662
